Hoe gaat het met ‘onze’ Kronenburgers? (deel 2)

In de weken voorafgaand aan het buiten gebruik stellen van de Amstelveense noodopvang verlieten veel vluchtelingen de opvanglocatie. In de brief van burgemeester Mirjam van ’t Veld en wethouder Jeroen Brandes aan de gemeenteraad, waarin ze op 8 augustus bekend maken dat de laatste bewoners het pand verlaten, wordt als reden opgevoerd: “Sneller dan verwacht kan het COA de bewoners van de noodopvang aan de Laan van Kronenburg in reguliere azc’s plaatsen waar betere faciliteiten zijn”.

In een eerder bericht op de website van bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg werden al vraagtekens geplaatst bij deze tweeledige bewering.

Werden de bewoners in reguliere azc’s geplaatst? Een deel van de bewoners ging inderdaad naar een asielzoekerscentrum, maar een belangrijk deel van de bewoners vertrok naar een procesopvanglocatie (POL). Een POL is een niveau hoger in de procedure van vluchtelingen dan een noodopvang. Een noodopvang kan het best vergeleken worden met een wachtkamer. Pas in een procesopvanglocatie en nog ’n niveau hoger, een AZC worden de noodzakelijke gesprekken gevoerd voor de toelating van de betreffende vluchteling.

Normaal gesproken was het dan ook goed nieuws als een bewoner van de noodopvang naar een POL of AZC vertrok. Maar we hebben geconstateerd dat het met die gebruikelijke gang van zaken niet zo wil vlotten. In Gilze verblijven een aantal ex-Kronenburgers in een AZC die afgezien van hun intake gesprek toen ze aankwamen in Nederland, nog geen enkel verder gesprek gevoerd hebben voor hun toelatingsprocedure. Het mag dus ‘AZC’ heten; in de praktijk is het voor sommige bewoners nog steeds een wachtkamer. Precies zoals in Amstelveen.

Wat zou hier aan ten grondslag kunnen liggen? Zolang het COA er geen duidelijkheid over geeft, kunnen we alleen onze vermoedens uitspreken. Op 28 juli gaf Gerard Bakker, directeur van het COA, een interview in ‘De Telegraaf’ waarin hij aankondigde binnen enkele weken circa vijftien noodopvanglocaties te sluiten. Voor de hand ligt dat het bij dat sluiten ook om de kosten ging. Locaties aanhouden waar steeds minder vluchtelingen verblijven, maar wel veel personeelskosten en overige kosten zijn, is duur. In die situatie lijkt het dus vooral een bezuinigingsoperatie. Dat is iets anders dan de aangevoerde reden “Sneller dan verwacht kan het COA de bewoners van de noodopvang aan de Laan van Kronenburg in reguliere azc’s plaatsen waar betere faciliteiten zijn”. De overplaatsing lijkt dus in de eerste plaats te maken te hebben met geld besparen.

Noodopvang, Laan van Kronenburg 2, Amstelveen. Foto: Hans Straeter

Noodopvang, Laan van Kronenburg 2, Amstelveen. Foto: Hans Straeter

Ook de ‘betere faciliteiten’ worden door veel voormalige Kronenburgers niet herkend. De uitspraak “Amstelveen was een paradijs in vergelijking met hier”, komen we niet alleen tegen bij een opvanglocatie in Arnhem, maar ook in het AZC Gilze wordt spontaan hetzelfde gezegd. In Gilze zijn weinig vrijwilligers actief. Wie er (maximaal één uur per dag) gebruik wil maken van een computer, kan dat vaak alleen met gillende kinderen in dezelfde ruimte. De bibliotheek in de locatie is maar één middag per week open. Afleiding is er voor degene die mee kan helpen in de keuken, maar veel vluchtelingen hebben niets anders te doen in deze geïsoleerde omgeving dan met elkaar praten over de procedures.

Toch is de situatie per locatie verschillend. In Gilze wordt er goed gegeten: “Beter dan in Amstelveen”, maar in Budel wordt er door velen geklaagd over de kleffe hap die opgewarmd moet worden in de magnetron. Daar staat weer tegenover dat er in de voormalige Nassau-Dietz kazerne in Budel films vertoond worden, dat er een knutselclub is is, een bibliotheek, sportzaal en een (beperkte) gelegenheid om van computers gebruik te maken.

Net als in Gilze moet er ook in Budel 30 à 40 minuten gelopen worden voordat het dorp bereikt wordt en wat voor zin heeft om naar het dorp te lopen als je bijvoorbeeld al 8 maanden geen enkele vorm van inkomsten hebt? De voormalige Kronenburgers zijn hierdoor in beide plaatsen praktisch gezien ‘opgeborgen’ in de bossen. Wie in Budel het omheinde terrein wil verlaten, moet zich melden. In Gilze hoeft dat gelukkig niet.

De stelling van de burgemeester en wethouder over het plaatsen van de bewoners van de noodopvang aan de Laan van Kronenburg “in reguliere AZC’s waar betere faciliteiten zijn”, lijkt dus deels onjuist of voorbarig. Dat de vluchtelingen uit de Amstelveense noodopvang zowel naar AZC’s als POL’s (procesopvanglocaties) zijn overgebracht, wordt op de website van ‘Amstelveen voor Vluchtelingen’ bevestigd door locatiemanager van de Amstelveense noodopvang Gudule von Hegedus . In een toegevoegd bericht meldt ze dat de bewoners zijn “doorgestroomd naar een vervolglocatie (pol of azc)”.

Misschien kunnen burgemeester Mirjam van ’t Veld en wethouder Jeroen Brandes hun deels onjuiste voorstelling van zaken goed maken door in samenwerking met het COA openheid te geven bij de vraag hoeveel het slechts 15 weken durende verblijf van vluchtelingen in de Amstelveense noodopvang gekost heeft? Hoeveel belastinggeld van het rijk is er opgegaan aan de huur en verbouwing van de noodopvang? En als die vraag beantwoord is; zou het dan niet veel beter zijn om deze locatie te gaan gebruiken als AZC of POL in plaats van ‘ongebruikt’ als reserve in de mottenballen?

RTVA Weekjournaal van 2 september 2016 met van minuut 3:50 tot 6:40 gesprek over de lege noodopvang en de situatie waarin de voormalige bewoners van de Amstelveense noodopvang zich bevinden.

Advertenties

Bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg gaat door met haar activiteiten

Donderdagavond 18 augustus vond voor het eerst een Café Welkom bijeenkomst plaats voor buurtbewoners uit Amstelveen en Buitenveldert zónder vluchtelingen uit de inmiddels lege noodopvang aan de Laan van Kronenburg. Het was even wennen voor sommige deelnemers: deze keer geen door vluchtelingen gemaakte hapjes, geen dansbare Syrische muziek en het grootste gemis waren de gesprekjes met mensen uit heel verschillende landen. Bij eerdere afleveringen kwamen daar soms spontane afspraken uit voort: een picknick met kinderen uit zowel de buurt als de noodopvang of een gezamenlijk bezoekje aan de markt.

De aanwezigen luisteren naar de ervaringen van Mahin Haseli. Foto: Anton Groeneschey

De aanwezigen luisteren naar de ervaringen van Mahin Haseli. Foto: Anton Groeneschey

De bijeenkomst van het bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg werd niet zoals gebruikelijk in het café, maar in de theaterzaal van het Huis van de Wijk Buitenveldert georganiseerd. Het werd vooral een serieuze vergadering en een uitwisseling van ervaringen van vrijwilligers met vluchtelingen. Hoe verliepen de Nederlandse taalactiviteiten, de activiteiten met het leef en leerprogramma met gebruik van computers, de rondleidingen in de stad, enz. Op een kritische bijdrage na was iedereen erg enthousiast over de aanpak en de opgedane ervaringen.

Hoe het met de vluchtelingen gaat sinds ze vertrokken zijn uit Amstelveen was een ander gespreksonderwerp. Vrijwilligster Mahin Haseli: “In vergelijking met sommige andere locaties was ‘Amstelveen’ het paradijs”. Gelukkig was er ook iets positiefs te melden: een jonge voormalige Kronenburger was inmiddels na nog twee (…) verhuizingen ondergebracht in Arnhem op een locatie met heel veel kinderen en daar was hij heel erg blij mee.

Mahin Haseli aan het woord over haar ervaringen met voormalige Kronenburgers in andere locaties van het COA. Foto: Anton Groeneschey

Mahin Haseli aan het woord over haar ervaringen met voormalige Kronenburgers in andere locaties van het COA. Foto: Anton Groeneschey

De kernvraag kwam wat later aan bod: gaat het bewonersplatform door met haar activiteiten en zo ja, hoe? Unaniem willen de vrijwilligers verder gaan. Het voorstel van het bestuur van het bewonersplatform kreeg volle steun: de Café Welkom bijeenkomsten gaan door, maar ze worden voorlopig een samenzijn van buurtbewoners en statushouders, vluchtelingen die hun procedure hebben afgerond. Om deze statushouders te bereiken, zal er samenwerking gezocht worden met Vluchtelingenwerk Amstelland en Vluchtelingenwerk van Amstel tot Zaan.

De bijeenkomsten zullen met ingang van oktober op de eerste donderdag van de maand plaatsvinden in het Huis van de Wijk Buitenveldert, A.J. Ernststraat 112. Donderdagavond 6 oktober zullen voor het eerst statushouders uitgenodigd worden nu de noodopvang gesloten is. De bedoeling is dat deelnemers, zoals dat al eerder ging, bijdragen aan het slagen van de bijeenkomsten: door hapjes voor te bereiden of te koken, door een verhaal of een gedicht voor te dragen, door muziek te maken en vooral door met elkaar in een spontane sfeer samen te zijn.

Op 28 juli werd er bij Café Welkom nog gedanst op een mix van flamenco gitaarklanken en Syrische percussie. Foto: Anton Groeneschey

Op 28 juli werd er bij Café Welkom nog gedanst op een mix van flamenco gitaarklanken en Syrische percussie. Foto: Anton Groeneschey

Wanneer Café Welkom opnieuw slaagt in haar opzet, wordt ook het beeld duidelijker met welke activiteiten buurtbewoners de statushouders eventueel zouden kunnen helpen. Vast staat dat dit vooral activiteiten zullen zijn op het sociale vlak, aanvullend op de activiteiten die al ondernomen worden door Vluchtelingenwerk. Daarnaast zal er ook onderzocht worden of het bewonersplatform iets kan betekenen voor de kinderen en gezinnen die ondergebracht zijn in de Walborg in Buitenveldert. Zo willen de vrijwilligers die actief waren voor de kinderen in de noodopvang nu al aan de slag in deze locatie waar o.a. statushouders wonen die daar tijdelijk onderdak hebben. Ook zal er nog nagegaan worden of er nog andere activiteiten zijn waar behoefte aan is bij deze bewoners.

Op de bijeenkomst werd duidelijk dat flexibiliteit juist in deze tijd noodzakelijk is bij de vrijwilligers. Het is moeilijk te voorzien of de noodopvang aan de Laan van Kronenburg weer gebruikt gaat worden op momenten dat de vluchtelingenstroom weer toeneemt. Hans Straeter, voorzitter van het bestuur van het bewonersplatform, merkte hierover op: “Het aantal vluchtelingen is niet afgenomen, maar het aantal vluchtelingen dat Nederland weet te bereiken, is afgenomen”. het bewonersplatform zou graag willen zien dat een welvarende gemeente als Amstelveen zich structureel inzet voor vluchtelingen. Vanwege de grote investeringen in het voormalige kantoor en de opgebouwde vrijwilligersstructuur zou het beter zijn als het pand daarom niet als buffer, maar als asielzoekerscentrum of POL (procesopvanglocatie) gebruikt zou worden. Het bestuur van het bewonersplatform stelt dat het weer bereid moet zijn de activiteiten aan te passen in geval de locatie opnieuw in gebruik wordt genomen voor vluchtelingen.

Hoe gaat het met ‘onze’ Kronenburgers? (deel 1)

In de afgelopen weken verlieten veel vluchtelingen de Amstelveense noodopvang. In de brief van burgemeester Mirjam van’t Veld en wethouder Jeroen Brandes aan de gemeenteraad, waarin ze op 8 augustus bekend maken dat de laatste bewoners het pand verlaten, wordt als reden opgevoerd: “Sneller dan verwacht kan het COA de bewoners van de noodopvang aan de Laan van Kronenburg in reguliere azc’s plaatsen, waar betere faciliteiten zijn”.

Gezien de mistige gang van zaken rond de sluiting van de noodopvang sinds het interview op 28 juli in ‘De Telegraaf’ met COA-directeur Gerard Bakker, vroegen we ons ook bij het citaat uit de brief van de burgemeester en de wethouder af: “Is dat wel zo?”.

Zijn de vluchtelingen van de Amstelveense noodopvang inderdaad in azc’s geplaatst? Nee, de meeste vluchtelingen zijn verhuisd naar een procesopvanglocatie (POL) om daar verder te gaan met hun procedure, die uiteindelijk afgerond wordt in een asielzoekerscentrum (AZC).

Zijn er in de opvanglocatie waar de vluchtelingen heen zijn verhuist “betere faciliteiten” dan in Amstelveen? In het Brabantse Gilze wonen op voormalig terrein van de luchtmachtbasis veel Kronenburgers. Welke faciliteiten zijn er ‘beter’? Het eten wordt in het algemeen als beter ervaren dan dat in Amstelveen. Er is een bibliotheek in de locatie waar boeken geleend kunnen worden en mee naar de huisjes (ex-legerbarakken) genomen kunnen worden.

Laadruimte van de bus vlak voor vertrek op 10 augustus. Foto: Mea van Tilburg

Laadruimte van de bus vlak voor vertrek op 10 augustus. Foto: Mea van Tilburg

Welke faciliteiten zijn er ‘slechter’ dan in Amstelveen? Per dag kunnen de bewoners maximaal één uur terecht op een computer. Dat was beter geregeld via de openbare bibliotheek in Buitenveldert en Amstelveen. In Amstelveen kregen de bewoners de laatste weken een moneycard met 29,30 euro per week in plaats van een ontbijt en lunch. In Gilze ontvangen ze geen geld. Sommige Kronenburgers vertellen dat ze al 8 maanden geen enkele vorm van inkomsten hebben. Dat betekent dat mensen zich nauwelijks buiten de in de bossen verscholen opvanglocatie kunnen begeven. Er is een bus die overdag 1 keer per uur of per 2 uur rijdt, maar daar heb je een OV-chipcard voor nodig. Een klein deel van de vluchtelingen beschikt over een fiets. Lopend is het dorp in ruim een half uur te bereiken, maar het beschikt in vergelijking met Amstelveen en Amsterdam over heel weinig faciliteiten. Wanneer ze iets willen kopen in de lokale supermarkt, mogen ze er alleen in per 3 vluchtelingen. Zijn er al 3 vluchtelingen in de winkel, dan moet je buiten wachten tot je toegang krijgt.

Sommige vluchtelingen hebben geluk wanneer er bezoek is van vrijwilligers uit andere plaatsen waar ze contact mee hebben gehouden. Vanuit Gilze zijn er weinig vrijwilligersactiviteiten. Dit heeft tot gevolg dat de stress van het wachten op de procedures toeneemt. Er is in de buiten Gilze gelegen locatie niet veel te doen, dus spreken de bewoners onderling vooral over de afspraken en officiële gesprekken: de gesprekken met de IND, met hun advocaat, enzovoort. Een van de Kronenburgers tegen een vrijwilliger uit de omgeving van de Amstelveense noodopvang: “Dankzij jullie activiteiten konden we de procedures vergeten; hier is het weer het enige waar we aan kunnen denken. Word ik toegelaten? Word ik afgewezen? Heb ik me vergist met een antwoord bij een gesprek met de IND?, want ze vragen echt alles  aan je”. Elke dag wachten in de bossen bij Gilze duurt dan ook erg lang en de omgeving stinkt vaak en intens naar koeienmest. De woorden van burgemeester Mirjam van ’t Veld en wethouder Jeroen Brandes over het plaatsen van vluchtelingen in een locatie met “betere faciliteiten” roepen dan ook niet veel herkenning op bij de Kronenburgers en hun bezoekers in de bossen van Gilze.

Kom bijpraten en vooruitzien bij Café Welkom op 18 augustus

De laatste bewoners van de noodopvang zijn vertrokken en onze dagactiviteiten zijn voorlopig beëindigd. Sinds de opening van de noodopvang is er veel gebeurd. Het is tijd om bij te praten over onze ervaringen. Wat hebben we bereikt? Hoe waren de ervaringen? Hoe sta je er nu in? En wat nu?

De laatste Verzoektour op 8 augustus ging naar Schiphol. Foto: Hans Straeter

De laatste Verzoektour op 8 augustus ging naar Schiphol. Foto: Hans Straeter

Kunnen we met het platform beter stoppen of gaan we ons nu inzetten voor statushouders? (vluchtelingen die hun procedure hebben afgerond). Kan Café Welkom eventueel iets betekenen voor statushouders en buurtbewoners? Zijn er misschien andere activiteiten die we willen ondernemen?

Wil je bijpraten en vooruitzien bij Café Welkom op donderdagavond 18 augustus, mail dan naar bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg en je ontvangt alle praktische informatie.

Time to say goodbye

Woensdag 10 augustus was de laatste dag waarop vluchtelingen verbleven in de noodopvang. Het was ook de dag waarop bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg stopte met alle dagactiviteiten. Op die dag voor het eerst geen Nederlandse taal met docent en vrijwilligers in de Buurtkamer van het Huis van de Wijk Buitenveldert.

Rond 11:00 uur arriveerden bij de noodopvang de eerste vrijwilligers met tassen vol cadeautjes en frisdrank voor de vertrekkende Kronenburgers. Een medewerkster van welzijnsorganisatie Vita komt zich nog even excuseren dat niet alle vrijwilligers op tijd geïnformeerd waren over de sluiting van de noodopvang. “Geen probleem; we hebben ons de afgelopen dagen zelf geïnformeerd”, is de reactie. In de voorafgaande dagen hebben vrijwilligers van bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg zich ingezet om de mistige situatie rond de al of niet sluitende noodopvang helder te krijgen.

De bus die aankomt om de laatste bewoners van de noodopvang op te halen. Foto: Hans Straeter

De bus die aankomt om de laatste bewoners van de noodopvang op te halen. Foto: Hans Straeter

Tegen 11:30 uur begint het gesjouw met koffers, tassen en plastic zakken. Een kwartier later staat alles op het bordes van de noodopvang. Wethouder Jeroen Brandes en locatiemanager Gudule von Hegedus worden gesignaleerd. De bus arriveert en de bagage wordt ingeladen. Er volgen laatste omhelzingen en kussen. Een aantal COA-medewerkers zwaaien de vluchtelingen uit, samen met veel vrijwilligers. Rond 12:00 uur vertrekken de laatste circa 20 bewoners met de touringcar. Daarna wordt het stil in het grote pand aan de Laan van Kronenburg.

Noodopvang sluit na 15 weken gebruik

Er is nu duidelijkheid: burgemeester Mirjam van ’t Veld en wethouder Jeroen Brandes hebben in een brief aan de Amstelveense gemeenteraad laten weten dat woensdag 10 augustus de laatste bewoners de noodopvang verlaten. De noodopvang gaat nu als ‘buffer’ dienen. Voor het geval dat het aantal vluchtelingen naar Nederland opnieuw zou toenemen, blijft het pand tot tenminste april 2017 beschikbaar.

Het is buitengewoon spijtig dat de noodopvang waar zoveel investeringen in zijn gedaan al na 15 weken gesloten wordt. Het is heel jammer dat daarbij de opgebouwde vrijwilligersstructuur verloren dreigt te gaan. In de brief van B & W worden vrijwilligers opgeroepen om zich in te zetten voor statushouders, maar men realiseert zich niet voldoende dat hulp aan vluchtelingen die hun procedure hebben afgerond een heel andere ‘tak van sport is’. Het gaat dan vaak om individuele hulp van een vrijwilliger aan een individuele statushouder.  Dat is iets heel anders dan de groepen vluchtelingen die begeleid werden door groepen vrijwilligers en samenkomsten van vluchtelingen en buurtbewoners zoals ‘Café Welkom’ in het Huis van de Wijk Buitenveldert.

Café Welkom op 28 juli. Foto: Nafila Maani

Café Welkom op 28 juli. Foto: Nafila Maani

Alleen in geval de noodopvang een asielzoekerscentrum of een POL (procesopvanglocatie) gaat worden, kan er optimaal van de opgebouwde vrijwilligersstructuur gebruik worden gemaakt. Vertegenwoordigers van de gemeente Amstelveen zouden in contact met het COA en aan de zogenoemde regietafels waar alle overheidslagen met elkaar overleggen, kunnen voorstellen om het pand op een dergelijke manier in gebruik te nemen.

We wachten af of er in Amstelveen voldoende politieke moed is om iets dergelijks voor te stellen. In geval het pand geopend wordt als asielzoekerscentrum of POL, kan de opgebouwde vrijwilligersstructuur behouden blijven. Dan zou het voorgenomen dankwoord van B & W voor de inzet van vrijwilligers pas echt betekenis krijgen.

Bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg beëindigt dagactiviteiten

In het weekend van 6 en 7 augustus is het aantal bewoners van de Amstelveense noodopvang verminderd met 15 personen. Het ziet er naar uit dat in de dagen daarna nog een groep vluchtelingen naar een andere locatie van het COA gaat verhuizen. Dit betekent voor bewonersplatform Vluchtelingen Welkom Kronenburg dat een omslagpunt bereikt is; het is dan niet meer zinvol om de dagactiviteiten voort te zetten. Maandag 8 augustus vindt voor de voorlopige laatste keer een ‘verzoektour’ plaats waarbij vrijwilligers, vluchtelingen rondleiden in Amsterdam of Amstelveen. De Nederlandse taalactiviteiten op woensdag en vrijdag worden na die datum eveneens voorlopig stopgezet.

Café Welkom, de driewekelijkse ontmoetingsbijeenkomst voor vluchtelingen en buurtbewoners gaat wel door op donderdagavond 18 augustus in het Huis van de Wijk Buitenveldert, maar zal dan vooral het karakter van een ‘afscheidsfeestje’ hebben wat betreft de noodopvang en zal ook ’n bijeenkomst zijn waar ideeën uitgewisseld kunnen worden over andere activiteiten die het bewonersplatform zou kunnen ondernemen.

Afscheid nemen op zondag 7 augustus bij de noodopvang. Foto: Mea van Tilburg

Afscheid nemen op zondag 7 augustus bij de noodopvang. Foto: Mea van Tilburg

De noodopvang aan de Laan van Kronenburg werd in gebruik genomen op 26 april en heeft momenten gehad met meer dan 100 bewoners. Het COA heeft nog geen duidelijkheid verschaft over de toekomst van de noodopvang, maar als er geen nieuwe bewoners komen dan lijkt het waarschijnlijk dat het pand in de loop van deze maand min of meer leeg komt te staan. Dat wil niet zeggen dat het dan gesloten is; er zijn dan alleen geen of vrijwel geen bewoners meer. De noodopvang in de Amsterdamse havenstraat kwam eerder ook leeg te staan in juni, maar werd pas in juli gesloten.

Leegstaande noodopvanglocaties worden soms definitief gesloten en soms nog een tijd aangehouden als ‘buffer’ voor tijden dat het nodig is om opnieuw vluchtelingen te huisvesten. Soms wordt een noodopvanglocatie omgebouwd tot asielzoekerscentrum. Hoe de toekomst eruit ziet voor het pand aan de Laan van Kronenburg is nog niet bekend. Een toekomst als asielzoekerscentrum zou zeker te overwegen zijn, gezien de positieve ervaringen met de noodopvang, de opgebouwde vrijwilligersstructuur, de grote investeringen in het pand en uit het oogpunt van regionale spreiding en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor landelijk beleid.